Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevreye ve insan sağlığına olumsuz etkisi bulunan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını tamamen kaldırmak için yeni bir yönetmelik hazırlıyor. Buna göre plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS) üretilen gıda kapları ve bardaklar ile pipet, kulak çubuğu ve plastik karıştırıcıların kullanımı yasaklanacak.
Bakanlık yetkilileri, bu düzenlemeyle yılda yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit emisyonunun önleneceğini ve atık yönetimi için harcanan yaklaşık 1,5 milyar TL’nin tasarruf edileceğini belirtiyor. Yeni yönetmelik taslağı önümüzdeki günlerde kurum görüşüne açılacak; sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin görüşleri alındıktan sonra bu yıl yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yapılan bilimsel analizlere göre dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ı tek kullanımlık ürünlerden oluşuyor. Yetersiz atık yönetimi nedeniyle bunların büyük kısmı doğaya karışıyor. Araştırmalar, denizlerdeki plastik atıkların yaklaşık yüzde 80’inin tek kullanımlık ürünler ve plastik içeren balıkçılık malzemelerinden kaynaklandığını ortaya koyuyor.
Tek Kullanımlık Ürünlerin Yerine Alternatifler Gelecek
Avrupa Birliği, 2019 yılında kabul edilen “Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi” ile belirli ürünlerin kullanımını 27 üye ülkede yasaklamış veya sınırlamıştı. Türkiye ise AB standartlarına uyum sağlamak ve çevresel etkileri azaltmak amacıyla tüm paydaşlarla birlikte kapsamlı bir düzenleme sürecini yürütüyor.
İlk aşamada yasak kapsamına girecek ürünler arasında tamamen plastikten üretilen gıda kapları ve bardaklar, pipetler, pamuklu çubuklar ve karıştırıcılar bulunuyor. Bu ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton alternatifler teşvik edilecek. İlerleyen dönemde kısmen plastik içerikli bardaklar, gıda kapları, kargo poşetleri ve ıslak mendiller gibi ürünlerde de kısıtlama ve etiketleme uygulamaları devreye alınacak.
Bakanlık ayrıca 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında tek kullanımlık plastikler, deniz çöpleri ve mikroplastiklerin çevresel etkilerini azaltmayı hedefleyen yol haritalarını yayımladı.
