Türkiye’de son dönemde yeniden gündeme gelen “sanayisizleşme” tartışmaları, imalat sanayiine ilişkin istihdam verileriyle daha da belirgin hale geldi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ücretli çalışan istatistiklerine göre, pandemi döneminde en yüksek seviyesine ulaşan imalat sanayiindeki çalışan sayısı, 2026 yılının ocak ayına gelindiğinde 325 bin 143 kişi azaldı.
İstihdamdaki gerilemenin özellikle tekstil, hazır giyim ve gıda imalatı sektörlerinde yoğunlaştığı görülürken, madencilik ve enerji alanları hariç tutulduğunda, doğrudan üretime dayalı sanayi kollarındaki zayıflama dikkat çekiyor.
TÜİK verilerine göre ocak 2026 itibarıyla imalat sanayiinde çalışan kişi sayısı 4,4 milyon seviyesinde bulunuyor. Ayrıca 2024 yılının ağustos ayından itibaren aylık bazda istihdamdaki düşüş eğilimi kesintisiz şekilde devam ediyor. Aynı dönemde hem bir önceki aya hem de geçen yılın aynı dönemine kıyasla çalışan sayısında gerileme yaşandı.
SGK Kayıtları ve TÜİK Verileri Rakamları Ortaya Koyuyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile TÜİK tarafından açıklanan veriler arasında metodolojik nedenlerle farklılıklar bulunsa da her iki kurumun rakamları da imalat sanayiindeki çözülmeye işaret ediyor. SGK’nın 4/a kapsamındaki zorunlu sigortalı çalışan verilerine göre, imalat sanayiinde en yüksek istihdamın görüldüğü 2022 yılı sonunda çalışan sayısı 5 milyon 13 bin olarak kaydedildi. Aynı dönem için TÜİK verilerinde bu sayı 4 milyon 732 bin olarak yer aldı. SGK kayıtlarına göre söz konusu dönemde imalat sanayiinde çalışan kadın sayısı ise 1 milyon 354 bin kişiye ulaştı.
2025 yılının sonunda ise SGK verilerine göre imalat sanayiindeki toplam ücretli çalışan sayısı 3 milyon 871 bine geriledi. Bu çalışanların 1 milyon 153 binini kadınlar oluşturdu. TÜİK’in aynı döneme ilişkin verilerinde ise çalışan sayısı 4 milyon 462 bin olarak hesaplandı.
Böylece, imalat sanayiinde zirve seviyenin görüldüğü dönemden 2025 sonuna kadar yaşanan istihdam kaybı SGK verilerinde 1,1 milyon kişiye yaklaştı. Ancak uzmanlar, bu düşüşün önemli bölümünde Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin etkili olduğuna dikkat çekiyor. Emekli olduğu halde çalışmayı sürdüren kişilerin kayıt sistemindeki değişimi nedeniyle, gerçek istihdam eğilimini görmek açısından TÜİK verilerinin daha belirleyici olduğu değerlendiriliyor.
Öte yandan TÜİK’in açıkladığı aylık seriler, imalat sanayiindeki düşüşün geçici olmadığını ortaya koyuyor. Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış verilerde de 2024 ortasından bu yana düzenli bir gerileme yaşanıyor. İstihdam kaybının büyük bölümü tekstil ve hazır giyim sektörlerinden kaynaklansa da, genel tablo imalat sanayiinin tamamında çalışan sayısının azalma eğiliminde olduğunu gösteriyor.
